Basiskennis BTW

Wat is BTW?

BTW staat voor Belasting Toegevoegde Waarde — de indirecte verbruiksbelasting die in Nederland geheven wordt op goederen en diensten. Als ondernemer int u BTW namens de Belastingdienst. Als consument betaalt u het als onderdeel van de prijs.

Bijgewerkt  ·  Gecontroleerd op basis van Wet op de omzetbelasting 1968

De definitie van BTW

Officiële definitie
BTW (Belasting Toegevoegde Waarde) is een indirecte verbruiksbelasting die geheven wordt op de toegevoegde waarde bij elke schakel in de productie- en distributieketen. De eindconsument draagt de belasting economisch, terwijl ondernemers fungeren als intermediair tussen de consument en de Belastingdienst.

In de Nederlandse wet heet deze belasting officieel omzetbelasting, vastgelegd in de Wet op de omzetbelasting 1968. De term BTW is de gangbare naam, afgeleid van de Europese richtlijn (2006/112/EG). Beide termen verwijzen naar exact dezelfde belasting.

BTW is een Europese belasting: alle 27 EU-lidstaten heffen BTW op basis van dezelfde Europese richtlijn. De tarieven verschillen per land, maar het mechanisme — de keten van toegevoegde waarde — is overal identiek. In Nederland gelden drie tarieven: 21%, 9% en 0%.

Hoe werkt BTW in de praktijk?

BTW werkt via een keten van toegevoegde waarde. Elke ondernemer in de keten brengt BTW in rekening op zijn verkopen en trekt de BTW op zijn inkopen (voorbelasting) af. Alleen de eindconsument betaalt de volledige belasting, omdat die geen recht heeft op aftrek.

De BTW-keten — van producent naar consument
1
Fabrikant
Verkoopt grondstof voor €100
Draagt €21 af
2
Groothandel
Verkoopt voor €160, koopt voor €121
Draagt €12,60 af
3
Winkel
Verkoopt voor €242, koopt voor €193,60
Draagt €17,22 af
4
Consument
Betaalt €292,82 incl. BTW
Totaal €50,82 BTW

Elke ondernemer draagt alleen de BTW af over zijn eigen toegevoegde waarde — het verschil tussen zijn verkoopprijs en zijn inkoopprijs. De voorbelasting (BTW op inkopen) wordt verrekend met de verschuldigde BTW (BTW op verkopen). Het saldo draagt u af via de BTW-aangifte.

Wat is het verschil tussen BTW en omzetbelasting?

Geen enkel verschil — het zijn twee namen voor exact dezelfde belasting. Omzetbelasting is de officiële juridische term zoals gebruikt in de wetgeving. BTW is de naam die iedereen dagelijks gebruikt op facturen, in boekhoudsoftware en in gesprekken.

Officiële term
Omzetbelasting
Gebruikt in de wet, bij belastingaangiften en in officiële correspondentie van de Belastingdienst. De aangifte heet officieel "aangifte omzetbelasting".
Gangbare term
BTW
Gebruikt op facturen, in boekhoudsoftware, in de media en in het dagelijks gesprek. Afgeleid van Belasting Toegevoegde Waarde — de Europese benaming.

Wie betaalt BTW en wie draagt het af?

Er is een cruciaal onderscheid tussen wie BTW betaalt en wie BTW afdraagt. In de praktijk zijn dit twee heel verschillende rollen.

De consument betaalt BTW

De eindconsument — iemand die een product of dienst koopt zonder het voor zakelijke doeleinden te gebruiken — betaalt BTW als onderdeel van de aankoopprijs. De consument heeft geen recht op aftrek en draagt de belasting economisch volledig. Voor een consument is BTW een onzichtbare belasting die in de prijs verwerkt zit.

De ondernemer int en draagt BTW af

Een BTW-ondernemer is wettelijk verplicht BTW in rekening te brengen op zijn facturen, een BTW-administratie bij te houden, en periodiek aangifte omzetbelasting te doen. In die aangifte verrekent u de ontvangen BTW (over uw omzet) met de betaalde BTW op uw inkopen (voorbelasting). Het saldo draagt u af — of ontvangt u terug van de Belastingdienst.

Voorbelasting: de BTW die u terugkrijgt

Als BTW-ondernemer heeft u recht op aftrek van voorbelasting: de BTW die u betaalt op zakelijke inkopen, kosten en investeringen. Koopt u een laptop van €1.210 inclusief BTW? Dan kunt u €210 als voorbelasting terugvragen. Dit maakt BTW voor ondernemers in principe kostenneutraal — zolang u volledig belaste prestaties levert.

Let op: geen aftrek bij BTW-vrijgestelde prestaties. Levert u vrijgestelde diensten — zoals medische zorg of erkend onderwijs — dan kunt u geen voorbelasting aftrekken. De BTW op uw inkopen is dan een echte kostenpost.

Waarom bestaat BTW?

BTW is een verbruiksbelasting: de overheid heft belasting op het verbruik van goederen en diensten. Het systeem is bewust zo ontworpen dat de belasting alleen bij de eindconsument terechtkomt. Ondernemers zijn doorgeefluik — zij innen BTW namens de staat en dragen het af.

Het BTW-systeem heeft drie praktische voordelen voor de overheid: het is moeilijk te ontduiken (elke schakel controleert de vorige schakel via factuurvereisten), het levert een stabiele belastingopbrengst, en het is efficiënt te handhaven via de aangifteplicht van ondernemers. BTW is na de inkomstenbelasting de grootste belastingbron van de Nederlandse overheid.

Wanneer bent u een BTW-ondernemer?

U bent BTW-ondernemer zodra u zelfstandig economische activiteiten verricht — ongeacht uw rechtsvorm (eenmanszaak, BV, VOF) of de omvang van uw activiteiten. Ook startende ondernemers zijn direct BTW-plichtig. De enige uitzondering is de Kleineondernemersregeling (KOR): bij een jaaromzet structureel onder de €20.000 kunt u vrijstelling aanvragen en hoeft u geen BTW te berekenen of aan te geven.

Wilt u direct berekenen hoeveel BTW u in rekening moet brengen? Gebruik onze gratis BTW calculator — u voert een bedrag in en ziet direct het resultaat voor 21%, 9% of 0%.

Niels Bakker

Fiscalist en voormalig belastingadviseur. Gespecialiseerd in Nederlandse BTW-wetgeving en omzetbelasting. Inhoud gecontroleerd voor belastingjaar .

Veelgestelde vragen over BTW